Po rozwodzie bez porozumienia sąd rozstrzyga podział majątku i spłaty

Spis treści

• Majątek wspólny a majątek osobisty po rozwodzie
• Procedura podziału i gromadzenie dowodów
• Wycena nieruchomości, ruchomości i udziałów przez biegłego
• Od czego zależy ostateczny czas trwania sprawy?

Po uprawomocnieniu wyroku rozwodowego między byłymi małżonkami ustaje wspólność majątkowa. Zakończenie związku nie oznacza jednak automatycznego rozdzielenia zgromadzonych dóbr. Z perspektywy prawnej zgromadzony majątek staje się współwłasnością w ułamkowych częściach. Dopiero na kolejnym etapie ujawnia się spór dotyczący podziału dorobku, w tym wspólnie nabytego mieszkania, oszczędności czy spłaty zaciągniętego kredytu hipotecznego. Problemem staje się również precyzyjne rozliczenie nakładów poczynionych z majątków osobistych na wspólny i odwrotnie, co wymaga odpowiedniego przygotowania dowodowego przed wejściem na drogę sądową.

Majątek wspólny a majątek osobisty po rozwodzie

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym do majątku wspólnego wchodzą dochody z pracy, działalności zarobkowej oraz środki na kontach emerytalnych. W praktyce obejmuje on również wszystkie nieruchomości, pojazdy oraz wyposażenie nabyte w czasie trwania małżeństwa ze wspólnych funduszy. Do tej grupy zalicza się także udziały w spółkach kapitałowych, jeśli zostały sfinansowane ze środków wypracowanych przez strony w trakcie trwania związku. Dla zakwalifikowania danego przedmiotu do majątku wspólnego nie ma znaczenia, na kogo formalnie został on zarejestrowany, o ile zakup nastąpił w trakcie trwania wspólności ustawowej.

Przeczytaj również: Co wchodzi do majątku wspólnego, a co wymaga osobnej wyceny przy podziale

Zupełnie inaczej traktowany jest majątek osobisty, który nie podlega podziałowi na rzecz drugiego małżonka. Należą do niego przedmioty nabyte przed ślubem, a także dobra uzyskane w drodze dziedziczenia lub darowizny, chyba że spadkodawca lub darczyńca wyraźnie postanowił inaczej. Majątkiem osobistym pozostają również odszkodowania za uszkodzenie ciała, zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz prawa autorskie. Z kolei dochody przynoszone przez majątek osobisty zasilają budżet wspólny, co często rodzi konieczność szczegółowych rozliczeń między byłymi partnerami w toku postępowania sądowego.

Przeczytaj również: Majątek wspólny i osobisty po rozwodzie — co trzeba ustalić przed podziałem

Procedura podziału i gromadzenie dowodów

Byli małżonkowie mogą dokonać podziału u notariusza, pod warunkiem że wypracują pełne porozumienie. W przypadku braku zgody jedyną drogą pozostaje złożenie wniosku do sądu rejonowego właściwego ze względu na położenie majątku. Sprawa toczy się w trybie nieprocesowym. Zgodny projekt podziału wiąże się z uiszczeniem opłaty w wysokości 300 zł, podczas gdy przy sporze koszt wniesienia sprawy rośnie do 1000 zł.

Przeczytaj również: Wniosek o podział majątku po rozwodzie — jakie dokumenty i opisy sąd bierze pod uwagę

Skuteczny wniosek musi zawierać szczegółowy wykaz składników dorobku, proponowany sposób podziału oraz wykaz niezbędnych dokumentów. Wymagane są przede wszystkim odpisy z ksiąg wieczystych, umowy kupna-sprzedaży, dowody rejestracyjne oraz historia rachunków bankowych. Sąd doręcza odpis wniosku drugiemu uczestnikowi, który ma prawo złożyć własne stanowisko procesowe. Niejednokrotnie na tym etapie pojawiają się zarzuty ukrywania środków na kontach, dlatego transparentność i rzetelne zgromadzenie dokumentacji stanowią podstawę sprawnego procedowania i unikania oskarżeń.

Wycena nieruchomości, ruchomości i udziałów przez biegłego

Jeśli strony nie są zgodne co do wartości zgromadzonego dorobku, sąd powołuje biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Jego zadaniem jest przygotowanie obiektywnego operatu szacunkowego. Specjalista ten określa wartość nieruchomości na dzień ustania wspólności majątkowej, bazując na aktualnych cenach rynkowych. Praca biegłych nie ogranicza się jednak wyłącznie do budynków i działek. W toku sprawy oceniają oni również wartość rzeczy ruchomych, takich jak pojazdy, sprzęt specjalistyczny czy antyki.

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez jedno z byłych małżonków biegły zajmuje się także skomplikowaną wyceną udziałów w spółkach kapitałowych. Wynagrodzenie takich specjalistów ma charakter orientacyjny i zależy przede wszystkim od stopnia złożoności materii oraz włożonego nakładu pracy, dlatego koszty opinii ustalane są zawsze indywidualnie i najczęściej dzielone między uczestników postępowania. Ustalona przez eksperta kwota stanowi ostateczną podstawę do wyliczenia wysokości wzajemnych spłat.

Od czego zależy ostateczny czas trwania sprawy?

Czas trwania całego postępowania warunkuje w dużej mierze poziom konfliktu między stronami oraz liczba przeprowadzanych dowodów. Postępowania wymagające powoływania kilku różnych biegłych naturalnie przedłużają się w czasie. Realistyczne podejście do własnych roszczeń pozwala szybciej zamknąć kwestię ustalenia składników i przejść do ostatecznych rozliczeń, w ramach których sąd może rozłożyć wymaganą spłatę na raty przez okres maksymalnie dziesięciu lat.

W sprawach o podział dorobku wsparcie prawne dla osób fizycznych świadczy Kancelaria Adwokacka Kinga Moskal. Reprezentujący klientów w postępowaniach rodzinnych i majątkowych Adwokat Cieszyn, Wodzisław Śląski oraz pobliskie miejscowości wskazuje jako główny obszar swojej codziennej praktyki zawodowej na terenie Śląska.