Rozdzielność majątkowa i zmiana ustroju małżonków: kiedy notariusz porządkuje zasady majątku

Pary planujące ślub lub będące już w związku małżeńskim często decydują się na uporządkowanie zasad majątkowych. Sytuacja ta dotyczy zwłaszcza osób prowadzących działalność gospodarczą. Decyzja o zmianie ustroju zapada zazwyczaj przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie, aby uniknąć automatycznego powstania wspólności ustawowej. Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje bowiem z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Co zmienia umowa majątkowa małżeńska?

Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym małżonkowie mogą modyfikować obowiązujący ich ustrój. Mają prawo rozszerzyć lub ograniczyć wspólność ustawową, a także ustanowić rozdzielność majątkową. Umowa majątkowa małżeńska wymaga formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Niezachowanie tej formy powoduje nieważność dokumentu i brak jego skutków prawnych. W ustroju rozdzielności każdy z małżonków dysponuje własnym majątkiem osobistym i samodzielnie odpowiada za swoje zobowiązania. Zmiana ustroju wywiera skutki na przyszłość i nie działa wstecz względem już zaciągniętych długów.

Przeczytaj również: Co wpływa na wysokość podatku od nieruchomości?

Taki dokument zyskuje na znaczeniu w przypadku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej. Przy rozdzielności majątkowej małżonek nieprowadzący firmy nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania przedsiębiorcy. Pozwala to oddzielić ryzyko biznesowe od gromadzonego wspólnie majątku. W ustroju wspólności ustawowej długi firmowe mogą obciążać majątek wspólny, o ile zobowiązanie zaciągnięto za pisemną zgodą drugiego partnera. Brak takiej zgody ogranicza ewentualną egzekucję, ale w pełni niezależne zarządzanie finansami daje dopiero odpowiednia intercyza.

Przeczytaj również: Jak legalnie wynajmować mieszkanie?

Jak ustrój majątkowy wpływa na decyzje finansowe?

Przy funkcjonującej rozdzielności nabyta nieruchomość wchodzi w skład majątku osobistego kupującego. Podobna zasada dotyczy otrzymywanych darowizn oraz spadków. Zakup lokalu lub przyjęcie darowizny wiąże się wówczas z osobnym aktem notarialnym na rzecz konkretnego małżonka. Nie powstaje konieczność uzyskiwania zgody partnera na zbycie, obciążenie czy wynajęcie takiego obiektu. Klienci zlecający usługi notarialne w Olsztynie niejednokrotnie łączą podpisanie intercyzy z jednoczesnym nabyciem domu lub mieszkania. Optymalizuje to czas potrzebny na załatwienie formalności urzędowych.

Przeczytaj również: Jak układ obiektu i zaplecze wspólne wpływają na wygodę pobytu rodzin, par i seniorów nad morzem

Przed złożeniem podpisów strony określają dokładny zakres majątku osobistego. Definiują również reguły dotyczące przyszłych inwestycji oraz ewentualnego wyrównania dorobków. Umowa daje możliwość jej późniejszej zmiany lub rozwiązania w formie kolejnego aktu. Sam dokument modyfikujący ustrój nie realizuje jednak konkretnych transakcji majątkowych. Sprzedaż działki budowlanej czy ustanowienie hipoteki na rzecz banku wciąż wymuszają przeprowadzenie osobnych czynności. Zmiana ustroju stanowi jedynie bazę do samodzielnego działania w przyszłości.

Podpisana umowa majątkowa ułatwia codzienne zarządzanie domowym budżetem. Nie zastępuje jednak późniejszych umów przy indywidualnych transakcjach rynkowych. Prowadząca obsługę w tym zakresie Kancelaria Notarialna Sebastian Piszczatowski sporządza akty notarialne obejmujące zmianę ustroju małżeńskiego. Obowiązek zachowania formy notarialnej dla takich porozumień wynika bezpośrednio z obowiązujących przepisów prawa. Uporządkowanie tych kwestii zapewnia precyzyjny podział posiadanych aktywów. Daje to obojgu małżonkom pełną niezależność w realizowaniu dalszych kroków inwestycyjnych i chroni przed wzajemnym obciążaniem się długami.